Aan de heer Patrick Dewael, Minister van Binnenlandse Zaken, en de heer Jo Vandeurzen, Minister van Justitie,

Geachte,

Uw administratie, de Federal Computer Crime Unit (FCCU) en het Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie (BIPT) onderhandelen momenteel over een wetsontwerp om de Europese richtlijn inzake databewaring om te zetten naar Belgische wetgeving. Deze Europese richtlijn verplicht telecomoperatoren en internet providers om alle gegevens betreffende de betrokken personen, het tijdstip, de locatie, de duur, de omvang en de modaliteit van een telefoongesprek, SMS of e-mailbericht te bewaren. Op deze manier willen de Europese Commissie en de Raad van de Europese Unie garanderen dat dergelijke gegevens beschikbaar zijn voor het onderzoeken, opsporen en vervolgen van ernstige criminaliteit.

De Liga voor Mensenrechten en de Ligue des droits de l’Homme wijzen erop dat deze bewaarplicht het recht op privacy van burgers op een aanzienlijke wijze inperkt. Bovendien stellen experts de meerwaarde van deze maatregel in vraag aangezien de bewaarplicht in de praktijk niet alleen ongeschikt blijkt, maar ook voor alle betrokken partijen een onredelijke financiële en praktische belasting betekent. Desalniettemin wordt in België overwogen om, naast de verkeers- en locatiegegevens van het telefonisch en e-mailverkeer, ook het surfgedrag op algemene wijze te registreren. Het omzetten van de Europese richtlijn wordt op deze manier misbruikt om lang gevraagde, maar disproportionele en onaanvaardbare maatregelen in te voeren.

De richtlijn bepaalt dat de gegevens van iedereen zonder onderscheid moeten worden bewaard en het is voorlopig onduidelijk wie onder welke voorwaarden kan grasduinen in deze databanken. Dat we hierbij niet steeds kunnen vertrouwen op de professionaliteit van veiligheids- en ordehandhavingsdiensten blijkt ondermeer uit herhaaldelijke vaststellingen van het Comité P. De opvatting dat de veiligheid zou zijn gediend met het prijsgeven van de privacy is dan ook een onzinnig en gevaarlijk dogma.

Deze fundamentele basisovertuiging vormt spijtig genoeg niet de achterliggende filosofie van de huidige onderhandelingen tussen het BIPT, de FCCU en de betrokken administraties.

Als bezorgde burger vraag ik u dan ook om:

1. vermelde Europese richtlijn op een privacy-vriendelijke wijze om te zetten, m.n.
   1. een zeer strikte invulling van welke gegevens, door wie, bewaard mogen worden en voor hoelang,
   2. een zeer strikte invulling van wie toegang heeft tot deze gegevens, alsook de voorwaarden waaronder,
   3. ‘effectieve’, ‘evenredige’ en ‘afschrikkende’ sancties bij een overtreding hiervan,
   4. uitgebreide bevoegdheden voor de toezichthoudende overheidsinstantie(s);
2. de reikwijdte van de Europese richtlijn niet uit te breiden door internet providers te verplichten ook het surfgedrag op algemene wijze te registreren;
3. een democratisch en maatschappelijk debat te organiseren waarbij de huidige wanverhouding tussen burgerlijke vrijheden enerzijds en veiligheid en ordehandhaving anderzijds fundamenteel ter sprake komt.

Deze petitiebrief is een initiatief van Liga voor Mensenrechten en de Ligue des droits de l’homme.

steun deze actie,
teken de petitie

Liga voor Mensenrechten
J. Van Stopenberghestraat 2
9000 Gent
Tel. 09 223 07 38
Fax. 09 223 08 48
info@mensenrechten.be 
http://www.mensenrechten.be

Principeel is hier niets mis mee, maar het loopt wel behoorlijk achter op de realiteit.
Onze telecom gegevens en email wordt al lang en uitgebreid gelogd, dit archiveren is ook geen echt probleem. Tape, DVD en dergelijke kosten amper nog iets. En reken maar dat dat gebeurd, niet enkel voor overheid maar ook voor eigen gebruik door de o zo betrouwbare firma zelf.

Wat er slecht gereglementeerd is is wie, wanneer en hoe men het mag gebruiken. Of juister er is wel reglementering maar die is zo lek als een zeef. Zelfs voor overheidsgegevens zelf is er amper sprake van serieuze afscherming. Prive firmas hebben zelf betere toegang tot overheid-data dan de overheid zelf; officieel natuurlijk bestaat het niet en dan is alles in orde.

Wat nog minder duidelijk is de waarde voor justitie. Principieel kan dit enkel mits opdracht van een rechter gebruikt worden. Maar de praktijk is dat alles wordt toegelaten. Het is zelfs al zo dat prive personen lustig mogen loggen, aftappen en bespioneren. En dat een rechter dit aanvaard als bewijsmateriaal.

Een verwant probleem waar de liga over zwijgt is dat er al complete wijken onder cameratoezicht staan. Zelfs naar verluid met hoog intelligente robotten van volgende eeuw die weten wat privacy betekent. Ook hier is het natuurlijk weer heel duister en bedrogvol wat er met deze data gebeurt. Men mag zelfs amper weten dat men bespioneerd wordt. Voor de regelgeving hangt er nu al een klein plaatje op wat men al een hele inspanning vindt.

Het hoeft ook geen verbazing dat deze wijken niet de voordeuren van rijke wijken zijn. Om bvb te beveiligen tegen inbraak maar controle op hufters en andere minderwaardige mensen is.

Dat men daar ook een debat over zou willen als overheid lijkt me wel heel naief. Zo er een debat komt zal het wel ondanks de overheid moeten zijn. Het is evenmin weinig reeel om al bestande zaken niet te willen laten gebeuren alsof ze er nog niet zijn.